ABD ile İsrail’in İran’la yaşadığı savaşın şiddetlenmesi ve petrol fiyatlarının yüzde 20 yükselerek Temmuz 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşması, haftanın ilk işlem gününde Asya’daki havayolu şirketlerinin hisselerinde sert düşüşe yol açtı.
Savaşın etkisiyle petrol fiyatları pazartesi sabahı işlemlerinde yüzde 20 artarak Temmuz 2022’den bu yana görülen en yüksek seviyeye çıktı. Arz tarafında yaşanabilecek sıkıntılar ve sevkiyatların uzun süre aksayabileceğine dair kaygılar fiyatlardaki yükselişi hızlandırdı.
Bölgede hava sahalarının kapanması nedeniyle yolcular Orta Doğu’dan ayrılabilmek için yüksek ücretler ödemek zorunda kalırken, özel jetlere olan talep de dikkat çekici biçimde yükseldi. 28 Şubat ile 8 Mart tarihleri arasında Orta Doğu’ya yönelik 37 binden fazla uçuş iptal edildi.
Artan enerji maliyetleri havayolu şirketlerinin hisselerini baskı altına aldı. Qantas Airways, Air New Zealand, Cathay Pacific, Japan Airlines, Korean Air Lines ile China Southern Airlines ve China Eastern Airlines hisseleri pazartesi günü yüzde 4’ten başlayıp yüzde 10’un üzerine varan kayıplar yaşadı.
Sektör verilerine göre havayolu şirketlerinde yakıt, iş gücünün ardından en büyük gider kalemlerinden biri olarak öne çıkıyor ve toplam operasyon maliyetlerinin yaklaşık yüzde 20 ile yüzde 25’ini oluşturuyor. Uzmanlar, petroldeki yüzde 20’lik yükselişin jet yakıtı maliyetlerini daha hızlı artırdığını, ayrıca kapalı hava sahaları nedeniyle uzayan uçuş rotalarının da operasyon giderlerini yükselttiğini belirtiyor.