Orta Doğu’daki savaşta müzakere zemini yoklanmasına rağmen çatışmalar da sürüyor. Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının ardından dünyada petrol arzında ciddi düşüş yaşanırken, Brent petrolün varil fiyatı bu haftayı da 110 doların üzerinde tamamladı. İç piyasa ise akaryakıt fiyatlarında artışlar sürüyor. Eşel mobil sistemi pompadaki artışı frenlerken; söz konusu tedbir devreye alınmasaydı “fiyatların ne kadar yükseleceği” de belli oldu.
Orta Doğu’daki savaşta bir ay geride kalırken, petrol fiyatları bu haftayı 112,5 dolardan tamamladı. Böylece sadece mart ayındaki yükselişin boyutu %50’nin de üzerinde gerçekleşti. Bu dönemde petrol fiyatlarındaki artış, iç piyasada akaryakıt fiyatlarına da yansıdı. Devletin “eşel mobil” sistemini devreye alarak ÖTV’den feragat etmesi, petrol fiyatlarındaki yükselişin pompaya daha düşük yansıması sağlandı.
Akbank Ekonomik Araştırmalar tarafından yapılan analizde, eşel mobil sisteminin fiyatlara nasıl yansıdığı değerlendirildi. Buna göre 26 Şubat 25 Mart tarihleri arasında; Benzin fiyatında %30,1 yerine %10,0, Motorin fiyatında %56,2 yerine %28,6, LPG fiyatında ise %1,9 yerine %0,5 fiyat artışı gerçekleşti.
Akbank Başekonomisti Çağrı Sarıkaya, petrol fiyatlarındaki artışın yurt içi akaryakıt fiyatlarına geçişini sınırlamak üzere uygulamaya konulan “eşel mobil” sisteminde, LPG için büyük bir ihtiyaç oluşmadığını belirterek “Benzin ve motorinde ise baskının önemli kısmı nihai fiyata yansıtılmadı. Eşel mobil olmasaydı benzin 62,5 TL yerine 74,0 TL, motorin 68,6 TL yerine 85,3 TL olacaktı. Hatta motorinde cuma gecesinden itibaren geçerli olacak fiyatı dikkate alırsak, kabaca 74 TL yerine 91 TL olacaktı” ifadelerini kullandı.
Uzmanlar, söz konusu artışlar dikkate alındığında en fazla motorin fiyatının gelişmelerden olumsuz etkilendiğini ve ÖTV marjının bu üründe bittiğini belirterek, “Motorinin taşımacılık ve lojistik sektöründe kullanılması, bu ürünü daha kritik hale getiriyor. Eşel mobil sistemine rağmen bir ayda %28’lik fiyat artışının nihai mal fiyatlarına yansıma riski de artıyor” uyarısında bulunuyor.